Eigendom van kunstwerken

Kunstwerken wisselen van eigenaar op manieren die weinig sporen nalaten. Een schilderij gaat van ouder op kind zonder dat er iets op papier staat, een beeld dat aan een partner werd geschonken, wordt anders herinnerd wanneer de relatie eindigt, een werk dat lang geleden aan een museum werd uitgeleend, staat nu in de catalogus als deel van de collectie. Anders dan grond of aandelen heeft een roerend goed geen register dat uitmaakt wie de eigenaar is, en de vraag wordt meestal op het slechtste moment gesteld: wanneer het werk zal worden verkocht, verdeeld of weggehaald.

De eigendom van een kunstwerk wordt bepaald door het bezit, door documenten en door de omstandigheden waarin elke eigenaar het in handen kreeg, en ze kan even goed verloren gaan als bewezen worden:

• de regels over het bewijs van eigendom van een werk dat in geen enkel register staat, en over wat een rechter uit het bezit alleen mag vermoeden;
• de regels over het kopen van iemand die geen eigenaar was, en over de controles die een koper moet hebben uitgevoerd om het werk te mogen houden;
• de regels over het verkrijgen van eigendom door langdurig, openlijk en ononderbroken bezit, en over wanneer een vroegere eigenaar het recht verliest om het werk terug te vorderen;
• de regels over het terugkrijgen van een gestolen werk, en over de rechterlijke bevelen die verhinderen dat het wordt verkocht of verplaatst zolang het geschil loopt;
• de regels over werken die samen toebehoren aan erfgenamen, echtgenoten of partners, en over wie mag beslissen om ze te verkopen, uit te lenen of te houden;
• de regels over werken waarvan de status nooit op papier werd gezet — een schenking, een langdurige bruikleen, een werk dat bij iemand anders in bewaring werd gelaten;
• de regels over werken die aan een gebouw zijn vastgemaakt, zoals muurschilderingen en installaties, en over wie er eigenaar van is wanneer het gebouw van eigenaar verandert;
• de regels over het verschil tussen de eigendom van een werk en de rechten op het beeld ervan, en over wat een eigenaar mag reproduceren, wijzigen of vernietigen.

Onze advocaten kunnen u hierbij bijstaan.