Authenticiteit van kunstwerken

Een groot deel van de waarde van een werk berust op een naam, en die naam berust op een oordeel. Een schilderij dat als origineel werd gekocht, kan later door een nieuwe catalogus aan het atelier van de kunstenaar worden toegeschreven, worden geweigerd door het comité dat het werk van de kunstenaar authenticeert, of worden tegengehouden door een veilinghuis dat het zonder certificaat niet wil aanbieden. Het voorwerp aan de muur is niet veranderd, maar het kan niet meer worden verkocht voor wat ervoor werd betaald — en de eigenaar blijft zitten met de vraag wie daarvoor instaat, als er al iemand is.

Geschillen over authenticiteit liggen tussen kunstgeschiedenis en recht. Een deskundigenoordeel alleen beslecht ze zelden, en de juridische vragen gaan evenzeer over beloften, bewijs en verantwoordelijkheid als over het werk zelf:

• de regels over het vernietigen van een koop wegens dwaling wanneer een toeschrijving onjuist blijkt, en over de termijn waarbinnen dat moet gebeuren;
• de regels over de omschrijving in een catalogus of op een factuur, van een stellige toeschrijving tot ‘atelier van’ of ‘naar’, en over wat elke formulering een koper belooft;
• de regels over authenticatiecomités en kunstenaarsstichtingen, en over de vraag of hun weigering om een werk te erkennen kan worden aangevochten;
• de regels over het bewijs dat een rechter weegt — wetenschappelijk onderzoek, stilistisch oordeel, herkomstgegevens — en over de aanstelling van een gerechtsdeskundige;
• de regels over de zeggenschap van een kunstenaar, of van diens erfgenamen, over de vraag of een werk echt is;
• de regels over de controles die een handelaar of een veilinghuis moet uitvoeren voordat een werk onder een naam wordt aangeboden;
• de regels over echtheidscertificaten, wat ze waard zijn en wie ze mag afgeven;
• de regels over wat er gebeurt met een werk dat een vervalsing blijkt — inbeslagname, markering, vernietiging of teruggave aan de eigenaar.

Onze advocaten kunnen u hierbij bijstaan.